(119) Opbloeien na narcistisch misbruik

Een narcistische ouder is eigenlijk voor de buitenwereld de perfecte ouder. De werkelijkheid is dat wanneer er niemand bij is, er alleen kritiek is … op wie je bent, wat je doet, of niet doet. Geen gelegenheid wordt onbenut om je te kleineren, te vernederen en je een schuldgevoel aan te praten.

Ik ben opgegroeid in een situatie waarin één ouder er vanaf mijn zesde (na de scheiding van mijn ouders) niet was en die ouder is overleden toen ik zestien was. De andere ouder is wat ze noemen narcistisch. Ik denk dat de gevolgen hiervan enorm onderschat worden.

Een narcistische ouder is eigenlijk voor de buitenwereld de perfecte ouder. Je gaat altijd goed gekleed, wordt goed verzorgd, leuke gezinsuitjes en in gezelschap zal er altijd ‘liefdevol’ met je omgegaan worden. Narcisten zijn meester in het verbergen van de andere kant. De werkelijkheid is dat wanneer er niemand bij is, er alleen kritiek is. Op wie je bent, wat je doet (of niet doet). Zij laten geen gelegenheid onbenut om je te kleineren, te vernederen en je een schuldgevoel aan te praten (want het ligt altijd aan jou). Tot het punt dat je zelfvertrouwen en zelfbeeld nog een schim zijn van wie je werkelijk bent. En dit heeft ernstige gevolgen voor de jaren erna. Je bent immers gewend dat het ‘normaal’ is dat er zo met je wordt om gegaan, waardoor je ook partners in je leven aantrekt die ditzelfde gedrag vertonen.

Het is je geleerd dat je niets waard bent, waardoor je onbewust ook de personen in je leven aantrekt die dit bevestigen. Dit heeft in mijn leven geresulteerd in relaties vol misbruik. Emotioneel en psychisch misbruik, lichamelijke mishandelingen, etc. Het zijn relaties waarin je volledig geïsoleerd wordt, want op het moment dat er mensen in je omgeving tegenwicht geven, raken zij de macht kwijt over jou en dat is natuurlijk niet de bedoeling…

Narcisten willen controle over je denken, je voelen en je complete zijn. Zij willen bepalen hoe jij leeft en hebben de gave om dit heel geleidelijk te bereiken. Want op het moment dat je je verzet, draag je direct de gevolgen, dus je gaat je meer en meer aanpassen aan de wensen van de narcist, je wilt immers eigenlijk vooral de rust bewaren. Je raakt steeds verder van jezelf verwijderd, tot er een moment komt dat je letterlijk de bodem raakt.

Blijkbaar was dat in mijn geval echt nodig. Want pas op dat moment besefte ik dat ik niet meer wist wie ik was, wat ik leuk vond. Ik wist alleen wel dat ik de negatieve spiraal van pijn, verdriet en continue gekwetst worden, wilde doorbreken. Maar hoe doe je dat na zoveel jaren leven in pijn en altijd op je tenen lopen? Ik kreeg een burn-out en dat is achteraf waarschijnlijk het beste dat mij is overkomen.

Ik koos ervoor om mij volledig terug te trekken, het contact te verbreken en tot rust te komen. Mijn werk was voor mij mijn houvast in die periode, want zakelijke contacten gingen mij wel goed af, omdat dat niet raakt op persoonlijk vlak. Het is een heel proces geweest, waarbij ik vanuit het plezier in mijn werk weer langzaam mijn energie kon gaan opbouwen en er weer ruimte kwam om mij te herinneren wie ik ben, wat ik leuk vind en waar ik blij van word. En vanuit die rust, dat basispunt waarin ik houvast vond, ontdekte ik heel langzaam mezelf weer.

Een narcistische ouder lijkt voor de buitenwereld de perfecte ouder. De realiteit is dat geen gelegenheid wordt onbenut om je te kleineren en te vernederen.

En dan ontstaat er eindelijk groei. Want doordat je je langzaam beter gaat voelen, durf je ook op persoonlijk vlak weer voorzichtig mensen toe te gaan laten die je wel zien voor wie je bent en wat je waard bent.

Het is de eerste stap omhoog, naar het opnieuw opbouwen van je zelfvertrouwen en herstellen van je zelfbeeld. En wanneer jij zelf weer ziet wie je bent, doorbreek je de cirkel. Want dat is het moment dat je gaat kiezen voor relaties in je leven (op alle vlakken) die positief bijdragen aan jouw welzijn en geluk.

(118) Ik wil weer zijn zoals ik vroeger was

Voor het leren omgaan met haar verdriet had Mila in feite een doel gesteld, ze wilde weer zo graag die vrouw van vroeger zijn. In mijn beleving is dat doel subjectief. Hoe zou je dat kunnen meten? Hoe kan dan aan dat doel worden voldaan wil het voor haar acceptabel zijn?

Ik wil weer zijn zoals ik vroeger was …

Ik kwam beiden tegen, druk pratend met elkaar, in een cafétje ergens in een dorp langs de Belgische kust. Mila, een gefingeerde naam, stond op het punt in tranen uit te barsten, haar vriendin had troostend een arm om haar heen geslagen. Mila’s vriend bleek haar, na voor haar gelukkige jaren, te hebben verlaten voor een ander, een jongere en rijkere vrouw. Het was gewoon niet eerlijk. Ze bleek zich inmiddels erbij te hebben neergelegd dat hij niet meer zou terugkomen. Haar verdriet was er daarmee niet minder om. Ze was diepongelukkig en dat was duidelijk aan Mila te zien. Het leek alsof het licht uit haar ogen was verdwenen. Ze wilde weer zo graag die vrouw van vroeger zijn, blij, met een schaterende lach, sprankelend en genietend van alles dat het leven haar gaf.

Ze wilde weer zo graag als vroeger zijn
Het leek alsof het licht uit haar ogen was verdwenen
Het gaat om meer dan alleen het verlies accepteren

Voor het leren omgaan met haar verdriet had Mila in feite een doel gesteld; ze wilde weer zo graag die vrouw van vroeger zijn. In mijn beleving is dat een subjectief doel. Want hoe zou je dat kunnen meten? Wat als zij maar een beetje van het gewenste resultaat bereikt. Is dat voor haar dan acceptabel of, juist niet? In hoeverre zou aan dat doel moeten worden voldaan wil het voor haar überhaupt acceptabel zijn?

Met het stellen van dat doel heeft Mila haar rouwproces onnodig complex gemaakt. Waarom zou je niet met je rouwproces beginnen en kijken waar je uiteindelijk uitkomt? En dan afhankelijk van het verloop van het proces zelf, hier en daar (wat) bijsturen. Misschien ontdekt ze zelfs levenspaden en resultaten die achteraf veel aantrekkelijker zijn dan wat ze in eerste instantie had bedacht.

Het gaat om het maken van keuzes

Om verder te komen in het leven en tegelijkertijd haar doel te bereiken, zal Mila keuzes moeten maken. Welke keuzes? Dat is niet aan mij, dat is aan Mila! Zolang zij echter geen keuze maakt, staat ze letterlijk stil en komt ze niet verder in haar leven. En weet je, je krijgt nooit volledige zekerheid voor het maken van je keuzes. Immers, zodra je na een keuze de eerste stappen hebt gezet verandert alles omdat zaken die eerst voor je verborgen waren nu zichtbaar worden. Kortom het heeft geen zin om in detail te overwegen welke keuze je zou moeten maken. Ga voornamelijk op je gevoel af.

Je verandert zelf door de keuzes die jij maakt in je leven. Evenzo verander je door keuzes die dierbaren maken in jouw leven. Alle keuzes veranderden de mens die je was in de mens die nu is! Van sommige keuzes hou je littekens over. De littekens die je in het begin voelt of ziet, worden uiteindelijk minder voelbaar of zichtbaar maar, verdwijnen doen ze nooit.

Conclusie

Mila kan wel willen dat ze weer net zoals vroeger wordt, en misschien komt ze een heel eind, maar wat is zal nooit meer worden zoals wat was. En net zoals Mila had aanvaard dat haar ex-partner niet meer bij haar terugkomt zo zou zij ook kunnen accepteren dat zij is veranderd door het leren omgaan met dat verlies.

Kan Mila dan nooit meer worden zoals vroeger, blij, met een schaterende lach, sprankelend en genietend van alles dat het leven geeft? Paradoxaal als het klinkt, en vooral wanneer zij daarvoor open staat, natuurlijk kan dat. Maar dan wel anders. Anders omdat emoties dieper gaan door de ervaringen die zij heeft opgedaan; er meer begrip is ontstaan; ervaringen waardoor zij emotioneel rijker is geworden; misschien zelfs een warmere persoonlijkheid is geworden; en zelfs misschien nu dingen doet die zij vroeger in haar stoutste dromen niet voor mogelijk had gehouden.

En misschien, heel misschien, bedankt ze op een gegeven moment wel haar ex-partner omdat zij daardoor op een levenspad is terechtgekomen waarvan zij het gevoel heeft gekregen dat zij dit in principe altijd al had moeten lopen. Dat zou toch schitterend zijn!