(95) Een gebroken hart

Wat als we wel in staat zouden zijn geweest om (onder begeleiding) onze rouw te kunnen verwerken… zou mijn zielenmaatje dan nu nog hebben geleefd? Een vraag waar ik vermoedelijk nooit antwoord op zal krijgen.

In 1978, op een warme najaarsdag in oktober, werd in het ziekenhuis onze dochter geboren. We waren verheugd dat ons langverwachte eerste kind ter wereld was gekomen.

De vreugde was echter van korte duur. Nog diezelfde avond belde de chirurg op en vroeg of ik direct naar het ziekenhuis wilde komen. Het meconium, de eerste ontlasting van een pasgeboren mensje, zat vast en er was ook een eerste vermoeden dat onze dochter aan Cystic Fibrosis, taaislijmziekte, zou kunnen lijden. Mary-Anne, mijn echtgenote was nog niet op de hoogte gebracht en ze vroeg of ik samen met mijn echtgenote de mogelijkheden met haar kon doornemen… en dan besluiten… hoe we verder zouden gaan. Spoed was vereist. Daar zit je dan samen, als kersverse ouders.

Onze pasgeboren dochter, nog geen 8 uur oud, werd voor de eerste keer in haar leven geopereerd.

Het was de ook eerste keer in mijn leven dat mijn wereld verging. Ik zie nu, ruim 40 jaar na haar geboorte, nog steeds de beelden voor me die ik destijds aan mijn geestes oog voorbij zag komen… hoe een schitterende toekomst in een klap veranderde in een volledig verwoeste wereld! Niet alleen mijn wereld was verwoest, ook die van mijn echtgenote verging in een klap. Ik zie nog steeds de angst in haar ogen… en ik hoor haar nog steeds van wanhoop huilen… het kwam uit het diepst van haar ziel… naar woorden zoekend. Die avond heeft ons beiden voor het leven getekend.

Terwijl onze dochter werd geopereerd legden wij impulsief een eed af naar elkaar… dat, wat er ook zou gebeuren in ons leven… wij altijd bij elkaar zouden blijven… en we er altijd voor elkaar zouden zijn. Op dat moment voelde het alsof het van belang was zodat Anne Birgit er van een hogere macht mocht Zijn. Op de een of andere manier gaf die eed naar elkaar ons rust… gaf die eed een ongekende energie… nee… eerder kracht om door te gaan. Die kracht was nodig want op dat moment hadden we nog geen flouw benul wat ons te wachten stond… hoe we later samen zouden moeten knokken om onze dochter te kunnen begeleiden… en we tegen het einde van haar leven het voorrecht zouden krijgen om haar naar het Licht te mogen brengen.

Er zijn weinig mensen die zich kunnen voorstellen wat we in die 21 jaar hebben meegemaakt. Hoe hoog de druk en de stress was en hoe eenzaam we samen waren. Anne Birgit werd een schitterende jonge vrouw die al heel vroeg in haar leven wist dat ze niet lang zou leven. Al heel vroeg maakte ze bewuste keuzes en probeerde alles uit dat korte leven te halen wat er voor haar maar inzat. Maar juist omdat ze kort zou leven en omdat ze er zo goed uitzag… aan de buitenkant… kwamen we geregeld mensen tegen die haar ziekte niet konden accepteren of niet wilden accepteren. In onze ogen sloeg het nergens op, maar waar we er wel mee hadden te dealen. Alsof de ziekte van Anne Birgit al niet erg genoeg was, het onbegrip van anderen deed daar nog een flinke schep bovenop.

Terugkijkend heeft de eed die wij naar elkaar hebben afgelegd, tijdens die operatie van ons 8 uur oude hummeltje… heeft die eed ons gedurende ons 35-jarige huwelijk overeind gehouden. Nu pas besef ik dat de energie en de kracht die wij ontvingen staat voor ware liefde. Het heeft ons door de meest donkere en lichte perioden van onze relatie heen geholpen. Wat ik nu ook besef is dat ik door alle puzzels heb geleerd dat wat er ook gebeurt in je leven… hoe erg het ook is… je altijd op de een of andere manier wordt geholpen (vanuit de spirituele wereld) en… je uiteindelijk altijd op je beide benen terechtkomt. Het gaat niet vanzelf… je zal er altijd keihard voor moeten werken… en je zal je er vooral voor meer dan 100% voor moeten inzetten… altijd!

Het leven van Anne Birgit was één lange rollercoasterrit. Net zo ongewoon als het leven voor haar was… net zo ongewoon was de periode rondom haar overlijden voor ons… en net zo ongewoon was onze rouwverwerking… tenminste zo voelde dat bij mij zo.

Ouders die een kind verliezen zijn getekend voor het leven. Dat geldt ook voor Mary-Anne en ik, maar toch anders. Hoor je niet vaak dat je het verliezen van een kind je je ergste vijand niet toewenst? Ja, dat vonden wij ook… maar… aan de andere kant was die voortdurende druk waar we dagelijks mee te maken kregen tijdens het leven van onze dochter… die druk die altijd aanwezig was… die druk was na haar overlijden… weg! We hoefden niet meer te overleven. Het werd stil in huis… heel stil! En stapje voor stapje… kwam er beetje bij beetje… weer rust in ons systeem… en tegelijkertijd het besef dat Anne Birgit er niet meer was.

En met die rust kwam er ook weer onrust… maar dit keer van een geheel andere orde… onrust om op de een of andere manier met ons verdriet te kunnen omgaan. Dat verdriet hadden we gedurende het leven van Anne Birgit diep weggestopt. Zo diep dat we er niet meer bij konden komen na haar overlijden. We wisten dat we er iets aan moesten doen… maar hoe… en bij wie we moesten aankloppen? De familie was er ook nog en begon steeds meer aandacht op te eisen waardoor er van enige rouwverwerking niet echt iets terecht kwam… uiteindelijk werd de rouw en het verdriet door ons weer weggestopt. Ja, verlies wegstoppen, dat konden we heel goed… helaas.

Door de rouw die langzaamaan toch begon door te sijpelen uit het diepste van ons wezen in de periode die volgde, gingen we vaak door emotioneel diepe dalen… en tegelijkertijd gingen we ook over emotioneel hoge toppen omdat we samen waren en naast een overleden dochter een gezonde zoon hadden. Te bizar voor woorden… tegelijkertijd door emotioneel diepe dalen en over emotioneel hoge toppen. Het gevolg was dat de familie en de omgeving aan de buitenkant niet konden zien… of niet begrepen… dat we het samen zwaar hadden… zo zwaar dat er uiteindelijk iets brak. Mary Anne, mijn echtgenote en zielenmaatje overleed in 2011 aan een gebroken hart.

Had het zo moeten zijn of… wat als we wel in staat zouden zijn geweest om (onder begeleiding) onze rouw te kunnen verwerken… zou mijn zielenmaatje dan nu nog hebben geleefd? Een vraag waar ik vermoedelijk nooit antwoord op zal krijgen.

(88) Afronding

Met de afronding van mijn rouw wil ik u ook meegeven dat het tijdens de verwerking van rouw niet alleen gaat over verdriet… maar ook over vreugde en geluk.

In mijn eerste blog gaf ik aan dat u niet de enige bent die rouw op de een of andere manier moet verwerken. Ik wilde u deelgenoot maken van de reis die ik tot dan toe had gemaakt naar aanleiding van het verlies van mijn dochter en mijn echtgenote. De lessen die ik had meegekregen wilde ik ook met u delen in de hoop dat u deze misschien zelf zou kunnen toepassen.

In de 75e blog keek ik terug over een periode van bijna 3 jaar en beschreef hoe ik bewust en onbewust bezig was met verwerken van mijn rouw. Terugkijkend constateerde ik op dat moment dat de harde pijn van de rouw was veranderd in de zachte pijn van het verdriet, dat ik nieuwe mogelijkheden op mijn levenspad had gekregen en ondanks het verdriet weer een blij mens was geworden.

Met het publiceren van de 87e blog was het mij duidelijk geworden dat het goed is dat ik verdriet heb… omdat mijn echtgenote is overleden… en haar mis. Maar, haar zal moeten loslaten wil ik verder komen in mijn leven! En niet alleen dat, ik zal ook de persoon die ik diep vanbinnen ben volledig moeten accepteren met alle beperkingen en mogelijkheden! Achteraf constateerde ik ook dat ik inmiddels zover was veranderd dat het bij mij diep vanbinnen stil was geworden… bijna sereen.

Bij het publiceren van deze blog ben ik op een punt gekomen waarin ik daadwerkelijk kan zeggen dat ik mijn overleden echtgenote heb losgelaten en dat zij daarmee verder is kunnen gaan op haar pad in het universum waar zij nu is. Haar aanwezigheid kan ik weliswaar niet meer voelen maar op de een of andere manier besef ik dat we altijd met elkaar verbonden blijven.

Op het moment van schrijven geeft mijn gevoel duidelijk aan dat de verwerking van mijn rouw is afgerond. Naar mijn mening zal het echter nooit voltooid zijn. Er zullen in de toekomst altijd momenten komen dat ik aan mijn overleden echtgenote terugdenk. Op die momenten zal mijn verdriet echter geen pijn meer doen. Een partner zal dat begrijpen en er juist op die momenten voor mij zijn… net zo, zoals ik er voor haar zal zijn.

De innerlijke stilte waarover ik schreef in mijn vorige blog is er nog steeds en voelt op dit moment alsof het is veranderd in… innerlijk vrede. Vermoedelijk ligt de oorzaak in het feit dat ik daadwerkelijk heb geaccepteerd wie ik ben… met al mijn mogelijkheden… en al mijn beperkingen. Daarbij constateer ik ook dat ik nog meer voorbijga aan onnodig gedoe, onzin gesprekken of onzin discussies. Het voelt alsof ik een volledig nieuw leven moet samenpersen op dat deel van mijn levenspad waarop ik nu loop. Voor mij is het duidelijk dat ik gebruikmakend van alle lessen die ik heb geleerd, definitief verder kan met een leven vol blijdschap, kansen en vooral nieuwe uitdagingen.

Met de afronding van mijn rouw wil ik u ook meegeven dat het tijdens de verwerking van rouw niet alleen gaat over verdriet… maar ook over vreugde en geluk.

(78) Onmogelijke keuzes

Een keuze die met liefde is gemaakt en die door alle betrokken met het hart volledig wordt geaccepteerd is géén keuze… maar een vanzelfsprekendheid! In mijn ogen staat dat voor onvoorwaardelijke liefde!


Ze houden van elkaar. Alleen… haar ouders zijn “niet blij” met haar relatie. Ze staan niet achter haar! En dat vindt ze moeilijk. Ze vindt het lastig, want ze houdt zo ontzettend veel van de ander… en wil ook haar ouders geen verdriet doen. Ze voelt zich alleen… helemaal alleen… omdat ze gedwongen wordt een van de moeilijkste keuzes in haar leven te maken.

Keuze? Kan er überhaupt wel van een keuze worden gesproken? In de kern is het in een dergelijk situatie bijna niet mogelijk om te komen tot een keuze! Immers, welke keuze ook wordt gemaakt, zolang de keuze niet door alle betrokkenen met het hart wordt aanvaard, zullen er altijd mensen zijn die het bewust of onbewust niet eens zijn met de gemaakte keuze.

Hoe vaak gebeurt het niet dat je een slecht gevoel hebt over een keuze die is gemaakt… maar je weet niet waarom? Hoe vaak gebeurt het niet… dat jij er bewust van bent dat je het niet eens bent met de gemaakte keuze? In deze situaties komt verlies, al of niet verborgen, om de hoek kijken. Een verlies dat zich vertaalt in onmacht, verdriet en in extremere situaties zelfs in rouw.

Dat verlies zullen we hoe dan ook op de een of andere manier bewust moeten worden en kunnen accepteren. En hiermee zijn we dan tegelijkertijd in een van de vele variaties van het rouwproces terecht gekomen. Het betekent ook dat het verlies voor alle betrokkenen een verschillende betekenis heeft en alleen al daarom het verlies op een verschillende manier wordt verwerkt.

Een voorbeeld ter illustratie.

Beiden zijn ze het er mee eens dat ze gaan scheiden.

Vroeger werkten ze beiden bij hetzelfde bedrijf en konden ze samen thuis met elkaar bespreken wat ze gedurende de dag zoal hadden meegemaakt. Zij, ging bij een ander bedrijf werken. Een bedrijf waarbij alles wat ze overdag deed vertrouwelijk was en vooral niet mocht worden gedeeld met anderen. De relatie verkoelde daardoor enigszins. Zij, daarentegen deed er alles aan om de relatie op het oude niveau te houden. Hij kreeg promotie en was voor het werk vaak langere tijd in het buitenland. Door het werk wat hij deed werkte hij nauw samen met anderen, zo nauw dat er met een van de medewerkers een relatie ontstond.

Beiden zijn ze het er mee eens dat ze gaan scheiden… maar om verschillende redenen. Hij, omdat hij vond dat de afstand tot haar onoverbrugbaar was geworden. Zij, omdat hij vreemd was gegaan.

Het rouwproces zal voor beiden verschillend zijn. Niet alleen omdat zij verschillende persoonlijkheden en verschillende achtergronden hebben, maar ook omdat de uitgangspunten van het verlies (de scheiding) verschillend zijn.

Terug naar de keuze in het begin van deze blog.

Ieder mens is verantwoordelijk voor de eigen keuzes. Maar de ander, die ook van haar houdt, die kan met al de liefde die deze heeft… alleen maar toekijken… en er zijn voor degene die de keuze maakt. Want wat je er ook van vindt, ook al houden ze nog zoveel van elkaar, je mag naar mijn mening nooit de keuze beïnvloeden van je geliefde. Ook de ouders zijn belangrijk. En evenzo mogen ook de ouders naar mijn mening de keuze van hun kind op het gebied van haar liefde naar haar geliefde niet beïnvloeden. Ook zij mogen naar mijn mening, wat er ook gebeurt, alleen toekijken en er altijd voor haar zijn.

Hoe triest is dat niet? Je wilt aan de ene kant de ouders geen verdriet doen en aan de andere kant wil je je geliefde niet verlaten. Je zit in een spagaat… het is gewoon niet eerlijk… het is bijna niet mogelijk om een keuze te maken. En… zou je wel een keuze moeten maken?

shutterstock_223648765Degene die de keuze maakt, zal een keuze moeten maken met het hart. En hoe erg het voor de ander(en) ook is, zij zullen alleen maar mogen toekijken. Want één ding is heel zeker, wanneer zij zich gaan bemoeien met de keuze dan zal het naar mijn mening zeker fout gaan. Een relatie komt niet tot stand of… zal op de een of andere manier besmet zijn met de keuze die is gemaakt… of omdat misschien wel het gevoel bestaat dat de keuze werd geforceerd door een van de ander(en). Het zal altijd een volledige vrije keuze moeten zijn en degene die de keuze maakt zal deze altijd volledig vanuit het hart moeten, kunnen en mogen maken om tot juiste keuze te komen.

Wanneer een van de betrokkenen de keuze niet met het hart kan accepteren dan gaan naar mijn mening allen een rouwproces in van verbijstering via onmacht, bewustwording en hopelijk begrip naar een vorm van acceptatie. Want hoe je het went of keert, welke keuze ook is gemaakt… de relatie met de geliefde is op de een of andere manier beschadigd. En niet alleen de relatie tussen die twee is beschadigd, ook de relatie naar de ouders is op de een of andere manier beschadigd.

We staan er nooit echt bij stil wanneer we dergelijke keuzes maken. Want hoe de keuze ook uitpakt, de relaties zijn niet meer zoals in de periode van voor de beslissing met alle frustraties van dien. In mijn ogen zijn dergelijke keuzes geforceerd gemaakt en is er van ware liefde bij tenminste een van de betrokkenen geen sprake. Dat is niet eerlijk naar degene die de “werd gedwongen” tot de keuze… en niet alleen dat… deze persoon is getekend voor het leven!

Een keuze die met liefde is gemaakt en die door alle betrokken met het hart volledig wordt geaccepteerd is géén keuze… maar een vanzelfsprekendheid! In mijn ogen staat dat voor onvoorwaardelijke liefde!

(76) Je dacht dat het over was…

Ineens zijn daar weer die herinneringen aan dat moment… dat moment dat jouw wereld verging. Ineens ben je weer terug bij af. Je dacht dat het over was.

Ineens zijn daar weer die herinneringen aan dat moment… dat moment dat jouw wereld verging. Ineens ben je weer terug bij af. Je dacht dat het over was.

In het begin van je rouw of je verlies, die periode vlak na het overlijden van je dierbare, of omdat je het werk dat je juist zo prachtig vond niet meer kan uitvoeren, of omdat je ongeneeslijk ziek bent geworden… die periode vlak na dat heftige verlies… die periode waarin je de rauwe pijn van je verlies zo heftig ervaart… op zo’n moment ben je uit je evenwicht en dreig je bijna letterlijk om te vallen. Het is een periode van chaos en emotionele pijn. Een periode waarin je de klok zou willen terugzetten. Een periode waarin je zou willen dat alles weer was zoals “vroeger.” Een periode waarin je het liefst in een veilig holletje zou willen kruipen. Een periode waarin je je terugtrekt.

Je dacht dat het over wasUiteindelijk begin je langzaamaan weer beetje bij beetje naar buiten te krabbelen. Begin je weer mee te doen… met alles waar je omgeving mee bezig is. Begin je ook zelf weer een aantal activiteiten te ontplooien. Langzaamaan… stapje voor stapje.

Je bent onzeker. Want hoe moet je verder… alleen… of zonder werk of… Je bent bang dat je (veel) fouten maakt. Je moet nu dingen doen en regelen die je vroeger misschien nooit had hoeven doen of misschien niet had willen doen. Ja, je denkt dat je fouten maakt maar je omgeving heeft daar een ander beeld bij! De omgeving vind je krachtig… alleen… jij voelt dat niet zo.

Ondanks al je verdriet ga je toch stapje voor stapje verder… je moet wel. En met elk stapje dat je zet krijg je een beetje meer zelfvertrouwen.

Soms ga je te snel. Dan gebeurt er onverwacht iets dat een herinnering oproept… een geur, een kleur, een stem, een klank… een herinnering aan dat verlies. En weer dat besef dat je alleen verder moet… of dat je die schitterende baan niet meer hebt… of dat je niet meer geneest… of dat je… Weer loop je tegen dat verdriet aan… en je begint weer overnieuw met het verwerken van je rouw of je verdriet.

Dat terugvallen herhaalt zich regelmatig in het proces van rouwverwerking! En telkens kom je weer op de een of andere manier alle fasen van verdriet tegen zoals ontkenning, woede, onderhandelen, depressie en acceptatie.

In de loop van de tijd val je steeds minder vaak terug. En iedere keer wanneer dat gebeurt voelt het telkens een beetje anders. De rauwe pijn van je rouw verandert in de zachte pijn van het verlies. Niet dat je niet wordt herinnerd aan je verlies… aan die dierbare die er niet meer is. Die herinnering blijft leven lang bij je.

En beetje bij beetje begin je weer in evenwicht te komen. Begint het hart met het hoofd in balans te komen. Zijn er zelfs ook weer die dagen waarin je blij bent. Waarin je weer lacht. Dagen die op dat moment misschien een feest voor je zijn.

En ook op dat soort dagen kan er iets gebeuren dat een herinnering oproept… een gezicht, een stem, een melodie, een geur, een plaats… een herinnering over dat moment waarop het allemaal begon. Je ziet het niet aankomen, het overkomt je. En het proces herhaalt zich weer. Maar telkens een beetje anders. Dat is het verwerken van rouw. Zo voelt het verwerken van rouw. Het gaat stapje voor stapje.

Wanneer je over een langere periode kan terugkijken, dan zie je dat je steeds minder ver terugvalt in je verdriet… en tegelijkertijd merk je misschien op dat je verder bent gekomen… en je zelfverzekerder bent geworden.

Hoever je ook komt met het verwerken van je verdriet en van je rouw… er zullen altijd momenten in de toekomst komen… waarin je weer terugvalt naar dat moment waar het allemaal gebeurde. Alleen… duurde het in het begin maanden voordat je een stapje kon nemen… in de toekomst duurt het veel korter. Iedere keer komen er van die momenten. Dat zijn dan geen momenten meer van verdriet maar het zijn momenten waarop je trots kan zijn dat je uiteindelijk toch weer op een punt bent aangekomen waarin je verder kan met je leven. Dat je nieuwe dingen bent gaan doen. Dat je nieuwe kansen hebt gekregen. Dat je weer als volwaardig mens, dat ben je altijd al geweest alleen jij vond dat niet zo, in het leven staat en je weer het idee hebt dat alles gebeurt zoals jij vindt dat het zou moeten gebeuren. Dat zijn de dagen dat je in balans bent.

Misschien heb je het op dit moment moeilijk of heb je heb het zwaar door het verlies in je leven. Toch heb ik er vertrouwen in dat je weer een blij mens kan worden die weer kan lachen en de dagen kan ervaren als een feest. Misschien niet op mijn manier, maar zeker op jouw manier!

(64) Heeft God een plan?

De antwoorden op de vragen of Hij werkelijk een plan heeft, wat ons doel in het leven is, of er een leven is na de dood, zijn niet onbelangrijk. Het bepaalt in grote mate de verwerking, en de wijze van de verwerking, van onze rouw na het verlies van een dierbare.

Helaas weet ik niet meer uit welke film deze uitspraak komt. Mocht jij het weten, geef dat dan aan mij door dan maak ik in deze blog een verwijzing naar de betreffende film.

Laatst kwam ik in een film de uitspraak tegen “God heeft een plan, maar daar ben ik het niet altijd mee eens.”

Persoonlijk wil ik me niet beperken tot één geloof en vervang daarom het woord “God” of “De Almachtige” in het verdere gedeelte van deze blog door “Hij”. Op deze wijze hoop ik hiermee alle geloven te kunnen omarmen en hoop ik deze daarmee ook recht aan te kunnen doen.

Of wij nu geloven, of misschien zelfs weten, dat er leven is na de dood dan blijven we altijd nog met de vraag zitten waarom wij hier zijn, of wat onze bestemming is in dit leven en in dit universum. En de mensen dan, die ervan uitgaan dat er na de dood niets meer is, er niets meer bestaat… wat is naar hun mening dan het doel in dit leven… waarom doen zij de dingen die ze doen?

De antwoorden op de vragen of Hij werkelijk een plan heeft, wat ons doel in het leven is, of er een leven is na de dood, zijn niet onbelangrijk. Het bepaalt in grote mate de verwerking, en de wijze van de verwerking, van onze rouw na het verlies van een dierbare.

Wat is dat doel dan in ons leven? Persoonlijk heb ik daar wel een mening over en een beeld bij, maar aangezien ieder mens uniek is, ga ik er vanuit dat het doel van ieders leven ook uniek is. Bovendien heb ik kunnen constateren dat het beeld dat ik zelf heb niet altijd overeenkomt met het beeld dat een ander over mij heeft. Kortgeleden overkwam mij dit nog. In de eerste maand na mijn openhartoperaties bleek dat rust noodzakelijk was. Het bijzondere was echter dat het mij niet duidelijk was wat nu precies rust nodig had. Het was geen rust in termen van vermoeidheid of het herstel van het lichaam. Het was heel iets anders… het voelde meer als een thuiskomen… maar waar dan… en waarom? De meeste mensen die mij kennen, kunnen het aan mij zien… alleen… waarom zie ik het zelf niet? Wanneer anderen bij jou al dingen zien die je zelf niet (zo) ervaart… of misschien wel voelt, maar niet begrijpt of onder woorden kan brengen… hoe kan je dan überhaupt formuleren wat jouw doel is in het leven?

Naar mijn mening tilt een citaat uit de film “De 47 Ronin” een tipje van de sluier op. Het gaat als volgt: “Mijn vader vertelde me dat deze wereld slechts een voorbereiding is op de volgende wereld. Alles wat we kunnen vragen wanneer we deze wereld verlaten is dat anderen van ons hebben gehouden.” Uit het citaat zou je kunnen afleiden dat naast een leven na de dood het juist liefde is dat het centrale thema is in ons leven.

Zou het zo eenvoudig zijn? Als dat waar is dan hebben we in onze wereld waar mensen (zomaar) worden gedood (bijvoorbeeld om denkbeelden, meningen, geld, geloof, cultuur of macht) nog veel te leren!

Een citaat uit de film “Het verhaal van Winter” gaat een stap verder. “Wanneer ware liefde verloren is gegaan, kan alle betekenis van het leven wegvloeien. We blijven leeg achter. Maar de mogelijkheden van je bestemming blijven bestaan. Wat voor ons weggelegd is in het leven kan nog steeds ontdekt worden. En soms in een zeer lange periode, kan die reis om onze bestemming te vinden zelfs de tijd verslaan.” Ook uit dit citaat zou je kunnen afleiden dat liefde een centraal thema is in ons leven. Maar er is echter meer. Al is dat “meer” niet altijd even duidelijk in ons leven.

Liefde staat centraal in het leven; ook in mijn leven. En ja, mijn ware liefde is op reis gegaan naar die volgende wereld… en ik… ik bleef “leeg” achter. Ondanks mijn verlies ben ik alweer op reis om mijn bestemming in dit leven te vinden. Waar de reis mij zal brengen is nog niet echt duidelijk. Maar één ding weet ik zeker… de bestemming zal mij volledig verbazen en mijn verwachtingen overtreffen.

En wat is dat doel dan in mijn leven? Ik denk dat ik mijn doel begin te zien en misschien ook zelfs te begrijpen. Ik denk ook dat iedereen dat voor zich zelf zou kunnen zien en zou kunnen begrijpen. Ga over een wat langere periode maar eens na wat er in jouw omgeving en met jou allemaal is gebeurd. Wat er is veranderd bij jou en met jou. En hoe beslissend zijn die veranderingen op jou en jouw manier van leven geweest? Het hoeft allemaal niet zo indrukwekkend te zijn; meestal gebeurt het ook heel subtiel. Maar wanneer je die veranderingen over een langere periode bijhoudt, gaat het opvallen… en valt het muntje bij je.

Op dergelijke momenten stel je je misschien, net als ik, de vraag: “Zou Hij dan toch een plan hebben?”