(120) Narcistische relaties

Hou focus op jouw leven in narcistische relaties. Vind je eigen kracht terug want dan verliezen narcisten de macht en controle over jou en jouw leven.

Narcistische relaties

Ik kreeg de vraag, hoe herken je een narcist? Die vraag is niet zo eenvoudig te beantwoorden, maar ik kan wel het proces beschrijven, want hoe komt een sterke, zelfstandige vrouw met twee eigen bedrijven verzeild in zo’n relatie?

Hoe narcistische relaties beginnen

Terugkijkend, kan ik vertellen dat het begint met rode rozen, veel gesprekken (dit is de basis voor de narcist om je goed te leren kennen, je sterke en je zwakke punten te analyseren, je angsten en je wensen goed in zich op te nemen). In het begin denk je daardoor dat je iemand hebt leren kennen die je begrijpt, tegemoet komt en je precies die dingen geeft, waar je op hoopte. Zij presenteren zich als datgene waarvan zij hebben gezien dat jij dit nodig hebt. Dus ontstaat er vertrouwen.

Hoe narcistische relaties zich verder ontwikkelen

In een volgende fase is dit vertrouwen precies wat zij zullen misbruiken. Want ze hebben in de eerste fase van de relatie een soort ‘krediet’ opgebouwd, een bepaalde vorm van afhankelijkheid gecreëerd  (want ze doen alles voor je). Zonder dat je het in de gaten hebt, zal de relatie veranderen. Zij gaan meer en meer bepalen wat de ‘regels’ binnen de relatie zijn. Hoe jij je wilt kleden, wat je eet, met wie je omgaat, etc. Ze zijn ook erg manipulatief en jaloers aangelegd.

Je zal merken dat hoe langer de relatie duurt, hoe meer regels er ongemerkt ontstaan en hoe kleiner de cirkel om je heen wordt. Dit gaat heel geleidelijk, dus in het begin merk je niet eens dat er langzaam mensen uit je leven verdwijnen, je denkt dat contacten verwateren of gewoon niet meer werken.

Wat mij overkwam

In mijn geval werd het op een bepaald moment ook een probleem om met klanten af te spreken, want de jaloezie was alom aanwezig en dit heeft uiteraard grote gevolgen voor je bedrijven. Bij mij begon het met een soort emotionele mishandeling. Je grenzen worden beetje bij beetje overschreden … en vanaf dat punt gaat het steeds verder bergafwaarts. Want ik herinner me de eerste keer dat ik in het in mijn hoofd haalde om er tegenin te gaan … dat werd bestraft doordat hij me letterlijk aanvloog en de haren uit mijn hoofd trok. Totaal onverwacht en uit het niets! En dan hoor ik mensen denken, jeetje, dan ga je toch gelijk weg bij zo iemand? Maar nee, dat doe je niet. Want een kwartier later zitten ze huilend voor je, ze begrepen ook niet wat er gebeurde … zo erg. Kom, we gaan uit eten, ik wil het goed maken. Ondanks de schrik, leg je het voorval naast je neer. Tot het volgende incident, waar dan weer een paar maanden tussen zitten, dus net op het moment dat je denkt het was echt eenmalig en weer een beetje vertrouwen begint te krijgen, komt de volgende uitbarsting.

Wat mijn omgeving alleen maar zag

De moeilijkheid bij narcisten, is dat ze dit nooit zullen doen waar andere mensen bij zijn. Dus de buitenwereld ziet alleen jouw partner, die altijd alles voor je over hebt. Niet de manipulatieve, jaloerse, controlerende demoon die iemand eigenlijk is … Het wordt erger en erger … en de mishandelingen worden ook steeds erger. In mijn geval kreeg ik op een dag zo’n sterk gevoel van ‘zo wil ik niet oud worden’ dat ik de kracht vond om de confrontatie aan te gaan en de relatie te verbreken.

Een relatie verbreken bij een narcist makkelijker gezegd dan gedaan. Want je bent inmiddels (bijna) volledig geïsoleerd van je omgeving, dus op steun uit je omgeving hoef je niet te rekenen. En de mensen die er over zijn na zo’n relatie, geloven je niet. Zij zien jou alleen overstuur en de narcist altijd liefdevol en behulpzaam, dus zal het wel aan jou liggen. Want ja, als jij boos, verdrietig en gefrustreerd reageert als iemand altijd alles voor je doet, dan is het jouw schuld.

Narcistische relaties verbreken is moeilijk … maar niet onmogelijk
Eenzaamheid binnen een narcistische relatie
Eenzaamheid

Het probleem is, dat narcisten een ontzettend groot ego hebben. En het is dus ondenkbaar voor ze dat jij bij ze weg gaat. Het heeft mij 7 maanden gekost (nadat de relatie over was), voordat het daadwerkelijk klaar was. Ze verzinnen werkelijk van alles om die controle over je te houden en je angst (die je inmiddels hebt opgebouwd) aan te wakkeren. Je moet verdomd sterk in je schoenen staan om dan door te zetten, maar het is het waard! In mijn geval ging het zover dat hij met bijgemaakte sleutels binnen stond, als ik na een avond uit met een vriendin thuis kwam (na 6 maanden uit elkaar) lag hij gewoon in mijn bed te slapen … je voelt je niet meer veilig. Bij mij is het uiteindelijk zo geëscaleerd dat de laatste keer dat hij in mijn huis stond, ik zo ontzettend boos ben geworden dat hij letterlijk met zijn vuisten op mij in stond te slaan … ik kon een week niet naar buiten en heb er een gehoorbeschadiging aan over gehouden … Het enige voordeel van die laatste ervaring, was dat de mishandeling nu voor de omgeving zichtbaar was, omdat mijn hele gezicht bont en blauw was … Dit was voor mij het moment waar ik eindelijk hulp en steun vanuit mijn omgeving kreeg. Dus 7 maanden na het beëindigen van de relatie was het dan eindelijk echt over … 

Ik begrijp daarom vrouwen ontzettend goed die in een toxische relatie zitten. Ik begrijp de angst om weg te gaan bij zo’n persoon, want het heeft ook echt daadwerkelijk gevolgen omdat zij het simpelweg niet accepteren. Narcisten denken niet zoals gezonde mensen en zijn niet voor rede vatbaar.

Wat ik hoop te bereiken met deze bijdrage

Ik schrijf dit omdat ik hoop dat mijn voorbeeld, mijn verhaal, andere vrouwen de kracht geeft om wel voor jezelf te kiezen. Want ja, al is het een lange weg om los te komen van zo’n persoon, al heeft het echt vervelende gevolgen, alles is beter dan het alternatief. Namelijk bij zo iemand blijven en je leven laten terroriseren.

Ik hoop dat alle vrouwen die in een soortelijke situatie de kracht vinden om voor zichzelf te kiezen. Wanneer je je eigen kracht terug vindt, verliezen ze de macht en controle over jou en jouw leven. Hou je focus op je einddoel: kiezen voor jouw geluk en jouw leven, al is het in eerste instantie iets dat pas op de lange termijn wordt beloond.

Je bent het waard om gelukkig te zijn!!

(115) Bewust worden van rouw

Uit eigen ervaring, ervaring van anderen en uit de literatuur blijkt dat verwerking van rouw belangrijk is. In een notendop, lichaam en geest moeten worden geheeld, moeten weer in evenwicht worden gebracht. Besef echter dat dat evenwicht niet meer hetzelfde zal zijn als vroeger.

Bewust worden van rouw

Bewustworden van rouw is belangrijk omdat in de literatuur wordt beschreven dat verdriet een verandering van de gezondheidstoestand en het welzijn vertegenwoordigt. Net zoals genezing op fysiologisch gebied noodzakelijk is om in het lichaam het homeostatisch evenwicht te herstellen, heeft de treurende tijd nodig om het psychologisch evenwicht te herstellen.

In een eerdere blog schreef ik over een overdonderend verlies direct nadat een geliefde of een dierbare was overleden. Deze blog gaat over de aanloop naar het bewust worden van rouw ten gevolge van dat overdonderende verlies.

Een paar begrippen

In deze blog wordt uitgegaan van de volgende begrippen:

Met verdriet wordt bedoeld de ervaring aan te geven van iemand wiens geliefde of dierbare is overleden. Verdriet bestaat uit de verzameling van gedachten, gevoelens, gedrag en fysiologische veranderingen die in de loop van de tijd in combinatie en intensiteit kunnen variëren.

Rouw definieert het verlies waaraan de persoon zich probeert aan te passen aan de ervaring een geliefde of dierbare te hebben verloren.

Rouwverwerking is de term die wordt toegepast op het proces dat men doorloopt om zich aan te passen aan de dood van diens geliefde of dierbare. De finaliteit en de gevolgen van het verlies worden begrepen en geïntegreerd in het leven van de rouwende.

Natuurlijk beperken begrippen als verdriet, rouw en rouwverwerking zich niet alleen tot de aspecten in relatie tot het overlijden van de geliefde of een dierbare. Het kan veel breder worden getrokken. Bijvoorbeeld in relatie tot een terminale ziekte, een scheiding, het verlies van werk, het verlies van lichamelijke functies, enz.

Waarom zou verdriet na een groot verlies moeten worden verwerkt?

Uit onderzoek is gebleken dat binnen normale rouw, ook wel niet-gecompliceerde rouw genoemd, veel van het normale rouwgedrag kan lijken op dat van depressies. De oorzaak is echter verschillend en de benadering van de aanpak van het gedrag daardoor ook. De huidige gedachte is dat hoewel het merendeel van de depressies tijdens de verwerking van rouw van voorbijgaande aard zijn en geen bijzondere aandacht vragen, er toch het idee begint te ontstaan dat aanhoudende depressies gedurende het eerste jaar van rouwverwerking wel degelijk professionele of klinische aandacht vragen. Vanuit dit perspectief bezien is het na het verlies van een dierbare of een geliefde alleen al daarom belangrijk om, rouw te verwerken.

Maar hoe je er ook over denkt …

De keuze of je verdriet na een groot verlies zou moeten verwerken is geheel aan jou. Het staat je vrij om je verdriet wel of niet te verwerken. Misschien sta je er niet eens bij stil omdat verdriet nu eenmaal bij het leven hoort en velen in jouw omgeving overlijden. Je zou ervoor kunnen kiezen dat je jouw of verdriet (korte tijd) naar de achtergrond verdringt door gewoon verder te gaan met je leven. Je zou er zelfs voor kunnen kiezen dat je kort na het overlijden van je partner deze vervangt door een ander.

“Rouwen? Of ik rouw? Nee, echt niet! Moet dat dan? Waarom zou ik dat willen?” Het zijn vragen en reacties van een jonge man uit Nigeria waarvan een familielid was overleden. Hij legde uit dat rouw er niet toe doet omdat overlijden nu eenmaal bij het leven hoort. Er sterven immers veel mensen om ons heen. Een herformulering van de vraag zou ook kunnen zijn: wanneer het gewoon is dat dagelijks (vele) bekenden in jouw omgeving sterven of verdwijnen … hoe kijk je dan naar verlies of rouw?

Hoe word ik bewust van mijn rouw ten gevolge van dat grote verdriet?

Persoonlijk werd ik bij toeval na jaren bewust van mijn rouw. Na het overlijden van mijn echtgenote, Mary Anne, ben ik redelijk snel weer aan het werk gegaan. Mijn werk was intens en omdat de teams verdeeld over de wereld werkten waren als gevolg daarvan ook mijn werktijden redelijk bizar te noemen. Het was echter een fantastische baan waar ik veel energie uit kon halen. Tot het moment dat ik een paar jaar later met pensioen ging. Er kwamen van die onbestemde kwaaltjes, voelde me somber, kon niet slapen, was moe en had nergens zin in. Van die kwaaltjes waar niemand een vinger achter kon leggen. Zo af en toe waren er ook dagen dat het allemaal fantastisch ging … dat gaf tenminste een beetje hoop van het weinige dat er nog van over was. Het sudderde allemaal een beetje voort totdat ik tijdens een vakantie met mijn zoon, Mervyn, opeens met spoed naar het ziekenhuis moest, ik kon bijna geen lucht meer krijgen. Men zag het gebeuren in het ziekenhuis, maar men kon geen oorzaak vinden. Uiteindelijk werd alles weer normaal en gingen we toch maar verder met onze vakantie. Eenmaal thuis kon men ook bij ons in het ziekenhuis geen oorzaak vinden. Toen ik eenmaal mijn blogs over rouwverwerking begon te schrijven begonnen ook die “kwaaltjes” langzaamaan te verdwijnen. Langzaamaan werd ik mij ervan bewust dat ik eindelijk met het verwerken van mijn rouw begonnen.

Maar zou je ook bewust, niet bij toeval, bewust kunnen worden van je rouw?

In het algemeen treden bij rouw een de verzameling van gedachten, gevoelens, gedrag en fysiologische veranderingen op die in de loop van de tijd in combinatie en intensiteit kunnen variëren. Om er maar een “paar” te noemen:

Rouw, verdriet, emoties, gedrag.
Rouw en emoties

Droefheid; boosheid; schuld geven aan; schuld en zelfverwijt; angst; eenzaamheid; vermoeidheid; hulpeloosheid; shock; smachtend verlangen naar de overledene; verlichting of opluchting; verdoofd gevoel; holte in de maag; beklemming op de borst; beklemming in de keel; overgevoeligheid voor lawaai; een gevoel alsof je jezelf niet meer bent; ademloosheid; kortademigheid; zwakte in de spieren; gebrek aan energie; droge mond; ongeloof; verwarring; preoccupatie; aanwezigheidsgevoel; hallucinaties; slaapstoornissen; eetstoornissen; afgeleid en afwezig gedrag; in zichzelf terugtrekken; dromen over de overledene; het vermijden van herinneringen aan de overledene; het zoeken of roepen naar de overledene; zuchten; rusteloos; hyperactief; huilen; plaatsen bezoeken die aan de overlevende herinneren; voorwerpen verzamelen of dragen die aan de overledene toebehoorden.

Ja, het zijn er nogal wat en daar komt bij dat je dan ook nog eens instaat moet zijn om zelf een tijdje na dat overdonderende verlies bewust met deze materie bezig te zijn. Misschien heb je last van afwezig gedrag of heb je geen energie om ook maar wat te doen. Misschien kunnen familieleden of vrienden je dan bijstaan.

Hoe verder

Persoonlijk heb ik kunnen constateren dat ik pas veel later was begonnen met het verwerken van mijn rouw. Achteraf, zou ik veel liever direct hulp met de verwerking van mijn rouw hebben gehad. Het zou mij meer rust hebben gegeven en ik zou meer hebben kunnen genieten in het leven. Misschien zou zelfs … het is wat het is.

Maar goed, je kan je bewust worden van rouw wanneer je na het overlijden van je geliefde of dierbare je gedachten, gevoelens, gedrag en fysiologische veranderingen uit de bovenstaande verzameling maandelijks bijhoudt. Wanneer je dan ook nog aangeeft hoe deze in de loop van de tijd variëren in combinatie en/of de intensiteit ervan dan zou je kunnen concluderen dat wanneer:

  • De combinatie en/of intensiteit vermindert: dat je dan bezig bent met het verwerken van jouw rouw en dat jijzelf kan omgaan met de verwerking van het verlies van je geliefde of je dierbare.
  • De combinatie en/of intensiteit zo’n beetje aanhoudt: het dan verstandig is om hulp te zoeken voor jouw rouwverwerking bij een praktijk voor rouw en verlies begeleiding.
  • De combinatie en/of intensiteit toeneemt: het dan verstandig is om zo snel mogelijk via een huisarts hulp te zoeken bij jouw rouwverwerking. In dit laatste geval heb je op basis van je gevoel vermoedelijk al eerder het idee opgevat om hulp te zoeken.

Samenvatting

Deze blog is misschien een beetje aan de saaie kant, maar het is mijn bedoeling om je op weg te helpen met de bewustwording van je rouw na het verlies van een geliefde of een dierbare. Uit eigen ervaring, ervaring van anderen en uit de literatuur blijkt dat verwerking van rouw belangrijk is. In een notendop, lichaam en geest moeten worden geheeld, moeten weer in evenwicht worden gebracht. Besef echter dat dat evenwicht niet meer hetzelfde zal zijn als vroeger. Rouwverwerking houdt ook in dat je bent “getekend” door het verlies … zoals in mijn vorige blog bij Kathy die nog zelden het schitterende licht laat zien dat zij werkelijk is … en bij Tanja waar je de nodige tegenslagen kan zien die zij heeft gehad wanneer je diep in haar ogen kijkt.

Ik spreek de wens uit dat deze blog je kan helpen met het bewust worden van jouw rouw. Het is mijn ervaring dat het proces van rouwverwerking dan pas echt begint.

Een laatste opmerking

Er is veel literatuur beschikbaar op het gebied van rouw en rouwverwerking. De website van de Stichting bevat een literatuuroverzicht dat geregeld wordt bijgewerkt. Het boek dat ikzelf het prettigst vind om te lezen en te doorgronden is “Grief Counseling and Grief Therapy, A Handbook for the Mental Health Practitioner”, 5e editie, door J. William Worden (ISBN 9780826134745) uitgegeven door Springer Publishing Company, LLC.