(128) Lach met heel je hart, ondanks jouw rouw

Lach met heel je hart na rouw en verlies

Mensen gaan in het algemeen verlies en rouw uit de weg. Men weet niet altijd hoe te reageren, wat te zeggen naar een rouwende. Van onderwerpen als verlies, rouw of de dood wordt men verdrietig, somber, stil. Maar waarom zou je niet mogen of kunnen vieren dat de ander, jouw overleden dierbare … dat die speciale ander op de een of andere manier de taken in het leven heeft volbracht en naar Huis mag. Waarom zou je dat niet mogen vieren? Lach met heel je hart ondanks je rouw!

Bewustwording

Kortgeleden, na een gesprek met een vriendin, constateerde ik dat ik met haar had zitten schateren van de lach. Die lach kwam diep van binnen … vanuit mijn kern … mijn ziel.

Lach ... vanuit je kern ... vanuit je ziel.
Vanuit mijn ziel

Uren later drong het pas tot mij door dat ik dit sinds het overlijden van mijn dochter Anne Birgit, inmiddels alweer meer dan 20 jaar geleden, zelden had gedaan! En door het overlijden van mijn echtgenote Mary-Anne, alweer 10 jaar geleden, was ik ook niet bewust bezig met hoe ik mij echt voelde … hoe ik zelf in het leven stond. Ondanks dat ik in die jaren toch ook aan mijzelf heb gewerkt … alleen … of met anderen. Toch heb ik in die jaren ook kunnen genieten van het leven … plezier gehad in het leven. Maar ondanks dat alles … of misschien juist door dat alles … voelde die bewustwording dat ik had geschaterd van de lach … voelde die bewustwording voor mij als een donderslag bij heldere hemel.

Een ambivalent gevoel

Die bewustwording van dat schaterlachen diep vanuit mijn hart gaf een ambivalent gevoel. Aan de ene kant smaakte het naar meer … wilde ik veel vaker kunnen lachen met heel mijn hart, ondanks mijn rouw. Maar aan de andere kant waarom had ik dat niet eerder bij mijzelf ontdekt … was ik dit mij niet eerder bewust geworden?

Ja, ik had vaak gelachen en plezier gehad na het grote verlies van mijn beide zielenmaatjes … maar op de een of andere manier was het niet echt … klonk het niet echt … alsof er iets ontbrak … iets diep vanbinnen.

En dan ineens … ineens kom je uitspraken van “verken je geest” op Facebook tegen als “Het is opvallend dat een glimlach twee uiteenlopende betekenissen kan hebben … je kunt ermee laten zien hoe goed je je voelt … en … ermee verbergen hoe slecht je je voelt.” Of een uitspraak als “De mensen die het meest lachen, zijn de mensen die het meest hebben geleden.” Ja, die uitspraken kwam ik ineens tegen nadat mij bewust was geworden dat ik had zitten schateren van de lach. Of vielen dergelijke uitspraken eerder niet bij me op? Ik weet het niet.

Licht en Liefde

Ik wil mijzelf helen en/of geheeld worden opdat na al het verlies en verdriet dat ik tot nu toe heb meegemaakt ik … weer echt kan schaterlachen van plezier … echt kan genieten van het leven … en echt kan vertrouwen op mijzelf … liefde en licht in mijn leven weer centraal staan. Maar dan moet ik wel naar binnen, naar mijn gevoel, naar mijn hart … naar mijn ziel? Durf ik dat wel? Gaat mij dat lukken … of … Met hulp van anderen, professionele ervaringsdeskundigen, zou dat zeker moeten kunnen.

Tegelijkertijd met dat inzicht voel ik een diepe rust bij mij naar binnen komen … alsof ik nu eindelijk op mijn levenspad de sprong durf te maken naar dat gedeelte van het pad dat vol met obstakels ligt. Of zoals Frank A. Clark het beschrijft: “Als je een pad zonder obstakels vindt, dan leidt het vermoedelijk nergens heen.”

Conclusie
Durf dat pad op te gaan … dat pad met de vele obstakels en laat je verrassen door de wonderbaarlijke ontmoetingen en lessen die je daar mag leren. Blijf dat pad koesteren met Liefde en Licht.
Blijf dat pad koesteren met Liefde en Licht

Durf dat pad op te gaan … dat pad met de vele obstakels en laat je verrassen door de wonderbaarlijke ontmoetingen en lessen die je daar mag leren. Blijf dat pad koesteren met Liefde en Licht. Laat zien wat een prachtig mens die ander was … die dierbare die jij hebt verloren. En laat tegelijkertijd zien wat een prachtig mens jij bent en dat je ondanks jouw verlies en rouw stralend in het Licht en de Liefde van het Leven mag staan. Vier dat en lach met heel je hart en ziel, ondanks je rouw!

(127) Pap, ik heb je zo gemist

Pap, ik heb je zo gemist

Het verhaal begint bij de enige keer dat ik mij bewust kan herinneren dat ik mijn vader zag. Het eindigt bij het enorme gemis tijdens de opvoeding van mijn zoon. Ja Pap, ik heb je enorm gemist … achteraf.

Ik kan mij als 3-jarige nog heel goed het beeld van mijn vader herinneren waarover het verhaal in deze blog gaat. Er zijn nog meer beelden maar … vermoedelijk zijn dat foto’s geweest die door de vele verhuizingen in de loop der jaren geleidelijk zijn verdwenen. Dat ene beeld, inmiddels alweer 70 jaar geleden, waar deze blog over gaat, staat mij nog glashelder voor de geest. Alhoewel, het lijkt alsof ik nu door een vergrootglas kijk. Het gezicht van mijn vader is tot in alle details te zien. De rest van de ruimte waarin hij is, is vaag, vager, … vaagst.

Zoals ik het mij nu herinner
Ik zie mij als 3-jarige op mijn knietjes in de gang van het huis van mijn grootouders zitten en speel met een blauwgrijze houten gereedschapskist van mijn Grootvader.
De gereedschapskist

Ik zie mij als 3-jarige op mijn knietjes in de gang van het huis van mijn grootouders zitten en speel met een blauwgrijze houten gereedschapskist van mijn Grootvader. De deksel had ik uiteindelijk open gekregen en er bleek niets in de kist te liggen. Aan de geluiden achter mij kon ik horen dat mijn Grootmoeder in de keuken bezig was. Verder was het huis stil, heel erg stil en … zoals ik het nu weer beleef en het gevoel van dat moment bij mij laat binnenkomen … voelt het in het huis alsof er ergens op werd gewacht … alsof er iets heel intens … iets heel belangrijks stond te gebeuren.

Dan gaat de voordeur open en mijn Moeder komt binnen. Zodra ze mij ziet komt er een brede lach op haar gezicht en ik ben blij dat ik haar ook weer zie. Ze vraagt of ik meega naar mijn Vader. Natuurlijk wil ik dat. Ze pakt mij op en draagt mij naar boven, naar de kamer waar mijn Vader ligt. Het is de kamer waarin ik nooit mag komen. Hij heeft tbc en iedereen is zo ontzettend bang dat hij mij zou kunnen besmetten dat ik absoluut niet bij hem mag komen.

Mijn Vader is net wakker geworden en terwijl mijn Moeder op een afstandje van het bed met mij op haar schoot op de grond gaat zitten, draait hij zich op zijn zij. Wanneer hij mij in de gaten krijgt verschijnt er een stralende lach op zijn gezicht. Zijn ogen glanzen helemaal, zo blij is hij. Zo veel energie en liefde die hij naar mij uitstraalt. Het is een contact van oog naar oog … van ziel naar ziel … kort en intens. Het voelt als een afscheid … alsof hij weet dat hij mij nooit meer zal zien.

Mijn Moeder tilde mij weer op en we gingen weer naar beneden. Het duurde veel te kort. Ik wilde weer naar hem toe maar, dat mocht niet. Ze waren zo bang dat ik ook besmet zou worden met tbc. Dat mocht gewoon niet gebeuren.

Jaren later

Jaren later hoorde ik van mijn Moeder dat mijn Vader een paar weken later was overleden. Mijn Moeder en Grootouders hebben nooit echt over mijn Vader willen praten; zo voelde dat bij mij. Pas vele jaren later tijdens de opvoeding van Mervyn, mijn zoon, begon ik mijn Vader enorm te missen. Ik had zo graag met hem over de opvoeding van een zoon willen praten. Hoe zou hij mij hebben opgevoed en waar zou hij tegenaan zijn gelopen. Wat had hij achteraf anders willen doen. Zodat ikzelf niet met “trial and error” mijn Zoon had hoeven op te voeden. Het aantal mislukkingen staat bij mij als vader naar mijn zoon in schril contrast met het beetje dat wel lukte. Het was mijn Vader echter helaas niet gegund mijn opvoeding en dat van zijn kleinkind mee te mogen maken. Pap, ik heb je zo gemist!

Waar ik mij weer bewust van werd

Wat ik tijdens het schrijven van deze blog weer eens besefte is dat het geheugen een fantastisch instrument is. Je kan niet alles uit je geheugen zomaar terughalen. Daar zijn meestal triggers voor nodig, zoals een geur, een kleur, een klank, een beeld of een emotie. Een van de triggers bij mij was een zielenreis waar je onder hypnose teruggaat naar je verleden. Een andere trigger was kortgeleden tijdens een opleiding over verlies en rouw bij jongeren. Wat ik inmiddels ook besef … misschien weer besef … is dat de gevolgen van een verlies en rouw (vele) jaren later weer naar boven kunnen komen. Tijd heelt niet alle wonden, er blijven altijd littekens over. Het is wat het is.

(123) Loslaten van een narcistische relatie

Bij het loslaten van een relatie met een narcist komt het erop neer dat je bewust alle stappen zet om je fysiek, qua gedachten, met je hart en met jouw energie losmaakt van je narcistische ex-partner. In de praktijk komt het erop neer dat je de relatie naar je ex-partner niet meer voedt. Op geen enkele manier.

Bij het loslaten van een relatie met een narcist komt het erop neer dat je jezelf voedt en niemand anders.
Loslaten van een narcistische relatie

Verlies en rouw kent vele vormen en is voor iedereen uniek. Zo ook het loslaten van een narcistische relatie.

Bij het verbreken van een narcistische relatie is de moeilijkheid het weggaan bij de narcist. De relatie was uiteindelijk één groot trauma en alles wat je hebt meegemaakt van het ene naar het andere moment heeft ervoor gezorgd dat je uit deze relatie niet alleen met een gebroken hart, maar óók met een gebroken Ziel vandaan komt.

Voorwaarden voor het beëindigen van een relatie

Om een relatie volledig te kunnen beëindigen moet naar mijn mening aan een aantal voorwaarden worden voldaan.

Er moet een fysieke scheiding zijn. Het helpt wanneer je elkaar niet meer aanraakt, ziet en hoort. Dat wil zeggen dat je niet meer onder één dak woont, dus op afstand gaat wonen of in een volledig andere omgeving (straat, plaats, regio.)

Het helpt je om niet aan die persoon te blijven denken. Het is net als bij het besturen van een auto. Je kijkt door de voorruit naar wat er voor je ligt en wat er op je afkomt. Je kijkt ook geregeld in de achteruitkijkspiegel om te zien wat er achter je ligt en om te bepalen of dat eventuele gevolgen heeft voor jouw toekomst.
Dat terugkijken doe je weliswaar geregeld maar niet de hele tijd. Zo af en toe terugkijken is goed en zelfs belangrijk want je kunt leren van je ervaringen en mag ook niet vergeten wat er is gebeurd, want dat behoed je in de toekomst ervoor om niet weer in dezelfde situatie te komen. Hetzij bij dezelfde persoon, hetzij dezelfde situatie bij een ander.

In je hart moet je de relatie ook kunnen loslaten. Ongeacht hoe de relatie is beëindigd, of wat je ex-partner jou heeft aangedaan, hoe traumatisch de relatie ook was … er waren momenten die fantastisch en liefdevol waren. Momenten waarin je partner alles deed om het je naar de zin te maken. Er waren misschien zelfs momenten waarin je dacht dat het de liefde van je leven was. Zolang je naar de liefdevolle en fantastische momenten blijft kijken en je de traumatische momenten in je relatie niet erkent, is je hart nog steeds verbonden met je ex-partner.

Daarnaast moet je de relatie ook energetisch kunnen loslaten. Bij traumatische relaties kan het gebeuren dat je wordt gestalked door de ex-partner, fysiek op straat of via social media. Het kan zover gaan dat de ex-partner vooral de positieve versie van de relatie vertelt bij jouw familie, vrienden of bekenden en in jouw omgeving aangeeft: “Ik heb geen idee wat er met hem of haar aan de hand is.” Waardoor je je totaal onbegrepen voelt door je omgeving en daar ook niet de hulp krijgt die je eigenlijk echt nodig hebt. Die reacties eisen van jou een enorme emotionele tol.

Waar het op neer komt

Bij het loslaten van een relatie met een narcist komt het erop neer dat je bewust alle stappen zet om je fysiek, qua gedachten, met je hart en met jouw energie losmaakt van je narcistische ex-partner. In de praktijk komt het erop neer dat je de relatie naar je ex-partner niet meer voedt. Op geen enkele manier.

Kortom, door je ex-partner in je hart los te laten en niet meer aan je partner te denken. Niet meer reageren op berichtjes, telefoon, email, enz. Op die momenten dat je aan de narcist gaat denken, probeer dan afleiding te zoeken zodat iemand niet in je gedachten kruipt. Mocht de narcist toch toenadering zoeken probeer dan vooral niet je emoties te tonen. Het tonen van emoties geeft nieuwe voeding aan de narcist en die zal het opnieuw tegen je gebruiken. Het verbreken van alle sociale contacten, zal je op weg helpen naar genezing.

Het gevolg is dan dat je uiteindelijk de verbinding met je narcistische ex-partner echt hebt verbroken. Doordat er vaak zoveel onbegrip in je omgeving is ontstaan kun je je op dit moment erg alleen voelen, of zelfs eenzaam. Probeer in deze situatie in elk geval iemand te vinden die je in vertrouwen kan nemen en kunt vertellen wat er echt aan de hand is.

Soms kan het ook zo zijn dat je geen andere keuze hebt dan leren omgaan met de narcistische ex-partner omdat je samen kinderen hebt. Probeer in zo’n situatie dan het contact zoveel mogelijk te beperken en goed je grenzen te blijven aangeven.

Dus, het antwoord op “Hoe laat ik een narcistische relatie los?” is niet zo eenvoudig als het lijkt. Het kost oneindig veel innerlijke kracht en doorzettingsvermogen. Als je volhoudt is dit de sleutel om je leven terug te krijgen. Zodat je je eigenwaarde en zelfvertrouwen weer in vrijheid kunt gaan opbouwen! Zodat je weer opnieuw kunt gaan leren genieten van het leven!

(122) Jezelf verliezen

Wanneer je uiteindelijk binnen een narcistische relatie op het diepste punt bent aangekomen, dieper kan je echt niet meer, ben je aangewezen op je eigen kracht … en ga je je langzaam realiseren hoe krachtig je werkelijk bent en wie je bent. Dan pas begint het herstellen van je leven, van je Zijn en vooral het terugvinden van je Ziel.

Jezelf verliezen

Jezelf verliezen gaat over de gevolgen die iemand binnen een narcistische relatie ondervindt. Binnen narcistische partnerrelaties hoeft het niet altijd de man te zijn die de narcist is … al lijkt dat meestal wel zo … het kan ook de vrouw zijn … of zelfs een ouder in ouder-kind relaties.

Een paar maanden terug zijn er twee blogs over narcisme gepubliceerd met heel veel reacties, vragen en gesprekken als resultaat. Deze blog probeert hierop een antwoord te geven.

De doelstelling van de Stichting is het begeleiden en ondersteunen van mensen met het leren omgaan van verlies en rouw in de meest brede zin. Het gaat ons niet om de narcist en hoe je tot de diagnose komt dat deze een narcist is. Waar het ons om gaat zijn de mensen die slachtoffer zijn geworden van de narcist … die daar op de een of andere manier los van zijn gekomen en nu zelfstandig moeten dealen met de traumatische gevolgen van de relatie … dat deze mensen vaak nog maar een flauwe afspiegeling zijn van wat zij vroeger waren … de pijn die zij hebben ondervonden … misschien ook werden mishandeld … zowel fysiek, als emotioneel en geestelijk … verkracht of erger. Wat wij doen is het begeleiden van deze mensen en met het leren omgaan van de traumatische gevolgen die zij binnen de relatie hebben opgelopen.

Kan je een narcist herkennen

Wat zou het prachtig zijn dat je een narcist op voorhand kan herkennen. Je zou daar boeken uit de psychologie over kunnen lezen. Maar wanneer je verliefd wordt overkomt het je gewoon.

En wat dan nog. Zo ken ik het verhaal van een vrouw die verliefd werd op een man die op dezelfde afdeling werkte als zij. Haar collega’s waarschuwden haar dat de man een drankprobleem had. Het mocht niet baten. De vrouw was tot over haar oren verliefd op de man en haar liefde werd beantwoord. Na een jaar verbrak de vrouw de relatie. Nieuwsgierig vroegen haar collega’s naar de reden van het verbreken van de relatie. Haar antwoord was … ja, je raadt het al … de man had een drankprobleem. Liefde maakt blind.

Het begin van een narcistische relatie

In het begin van een narcistische relatie is alleen maar rozengeur en maneschijn. Zowel jij als de mensen om je heen vinden dat je de perfecte partner … dat jij je droom partner hebt gevonden. Hij doet alles voor je. Hij is lief en zorgzaam. Wil alles van je weten.  Voert lange gesprekken om aan al jouw wensen te kunnen voldoen. Geeft je prachtige rozen. En laat de hele wereld meegenieten en zien hoe goed en zorgzaam hij wel voor je is.

Maar dan begint het te wringen en verklaart de wereld jou voor gek

Na een tijdje begint de relatie heel ongemerkt te veranderen. Je wordt gecontroleerd … geïsoleerd … je kan zelfs worden mishandeld … fysiek, emotioneel en geestelijk … verkracht of erger. Maar wel zodanig dat aan de buitenkant niets is te zien … vooral niet voor de mensen om je heen. Langzaam begint ook het besef te komen dat je in een traumatische relatie zit. Wanneer jij dan naar de mensen om je heen begint te klagen, emotioneel begint te worden dan begrijpen zij daar niets van … want naar de buitenwereld toe is de narcist nog altijd even lief, aardig, zorgzaam en heeft alles voor je over. Je krijgt dan van die reacties als: “Ik herken het allemaal niet. Hij is toch zo lief en zorgzaam voor je. Doe eens normaal, het ligt aan jou!” Zij zien alleen maar van goh … hij staat voor je te schilderen … een vriendje dat met rode rozen voor je deur staat … hij doet alles voor je … en dan word jij al snel voor gek bestempeld. En uiteindelijk begint in je omgeving de een na de ander af te haken en sta je er helemaal alleen voor … wat het nog pijnlijker maakt na alles wat je hebt meegemaakt. Het is vooral ook de frustratie en de boosheid die je daaraan overhoudt vanwege het onrecht … maar ook je zelfvertrouwen en onzekerheid. Het probleem wordt voor jou groter en groter … want je wordt zodanig afgebroken … dat je alleen nog het gevoel overhoudt dat je helemaal niets meer waard bent … dat je jezelf kwijt bent.

Uiteindelijk lukt het je om weg te gaan

Een gezonde relatie verbreken, om wat voor reden dan ook, geeft verdriet en gemis … je bent daar kortere of langere tijd mee bezig om met je verdriet te leren omgaan of misschien zelfs te verwerken.

Het verbreken van een narcistische relatie is van een geheel andere orde … heftiger … traumatischer. Weggaan bij een narcist kan je nauwelijks vergelijken met het verbreken van een gezonde relatie. Weggaan bij een narcist … waarbij de relatie uiteindelijk één groot trauma is van alles wat je hebt meegemaakt van de ene dag naar de andere … daar kom je behalve met een gebroken hart, óók uit met een gebroken Ziel.

En dan begint het pas
Jezelf verliezen gaat over de gevolgen, meestal traumatische gevolgen, die je binnen een narcistische relatie ondervindt.

De mensen om je heen hebben nog steeds weinig begrip voor je en zeggen al heel gauw: “Nou wees blij dat ie weg is!” Dat ben je ook … daar gaat het niet om … maar je zit ook met de gevolgen … je bent alles kwijt … en dit keer gaat het niet alleen over het materiële, financiële, of het sociale deel. Maar, na zo’n relatie is er niets meer van je zelfvertrouwen en eigenwaarde over. Je innerlijk geluk, je Licht en je Zijn heb je verloren. Dat zijn geen dingen die je hebt na het verbreken van een normale relatie. Daarom voelt het ook zo anders. Het is niet alleen dat je partner weg is … je bent ook nog jezelf verloren, dat is veel erger. Voordat je dat weer hebt teruggevonden … je eigen Licht … dat is een heel ander, heel intens verliesproces. Een proces waar je helaas voorlopig niet vanaf bent.

Een afronding

Je komt eigenlijk als een sterk persoon in een narcistische relatie, daar zoekt de narcist je wel voor uit. Daar ligt vermoedelijk de uitdaging. Want als je geen sterk persoon bent, ben je voor de narcist niet interessant genoeg om het ego te voeden en lopen ze je gewoon voorbij. Alsof het hun levensmissie is een sterk persoon te zoeken, die vol in het leven staat … en die dan uiteindelijk met zelfmoordneigingen achter te laten. En … dan krijg je ook nog eens een keer de buitenwereld over je heen. In plaats van dat je steun krijgt … krijg je geen steun … want je hele omgeving valt je ook nog eens aan … het ligt immers allemaal aan jou.

Wanneer je eenmaal op dit punt bent aangekomen, dieper kan je echt niet meer, ben je aangewezen op je eigen kracht … en ga je je langzaam realiseren hoe krachtig je werkelijk bent en wie je bent. Dan pas begint het herstellen van je leven, van je Zijn en vooral het terugvinden van je Ziel.

Zit je in deze situatie of wil je eruit dan kun je altijd contact met ons opnemen. Voor persoonlijk contact kan je ons hier bereiken.

(121) Hans … 20 jaar later

Ik hoop dat ik een handvat kan aanreiken opdat ook jij kan leren omgaan met jouw verlies en rouw … wat daarvan ook de oorzaak mag zijn.

Hans … 20 jaar later

20 jaar later? Wat gebeurde er dan in die 20 jaar? Het merendeel van de blogs die ik heb geschreven gaan over de periode na het overlijden van mijn dochter, Anne Birgit, in 2000 en van mijn echtgenote, Mary-Anne, in 2011. Over die periode van 20 jaar wil ik nu niet schrijven. Ik wil dit keer met u delen hoe ik nu naar mijn leven kijk … wat ik ga doen met de lessen die ik in die periode heb mogen leren … hoe ik verder wil gaan met mijn leven … kortom, hoe kijk ik nu naar de toekomst en hoe bevalt mij dat op dit moment.

Ik hoop dat ik hiermee een handvat kan aanreiken opdat ook jij kan leren omgaan met jouw verlies en rouw … wat daarvan ook de oorzaak mag zijn.

Zoals ik er nu naar kijk

Zoals ik er nu naar kijk ben ik best wel tevreden met mijn leven. Tevreden in de zin dat ik heb leren omgaan met mijn verlies. De rauwe rouw van vroeger is veranderd in de zachte pijn van het verdriet. Zowel Anne Birgit als Mary-Anne zijn niet meer dagelijks in mijn gedachten … maar we zijn op een andere manier met elkaar van hart naar hart verbonden. Alsof we van elkaar weten wanneer we aan elkaar denken. En als er een gevoel van verdriet boven komt dan is het alsof ze gewoon naast me zitten.

Er zijn echter nog steeds momenten dat ik ineens terug ben in de tijd … in die tijd toen Anne Birgit en Mary-Anne nog leefden. Ik begrijp nog steeds niet hoe dat kan gebeuren … misschien door een geur, een kleur, een stem, een beeld … maar op die momenten is het net alsof het allemaal weer echt is. Zoals je naar een film kijkt … inclusief alle emoties en gevoelens die op dat moment aanwezig waren. Het is wel zo dat dit soort momenten in de laatste jaren steeds minder vaak voorkomen. Maar als het gebeurt dan is het nog steeds precies zoals het vroeger was.

Zoals ik er nu naar kijk staat er tegenover elke negatieve gedachte direct een positieve gedachte. Alsof het de twee kanten van dezelfde munt zijn. Wat mij opvalt is dat de laatste jaren die positieve gedachte vaker komt en sterker is dan die negatieve. Dat gevoel … dat positieve gevoel maakt mij een blij mens. Maar daar moet ik wel de kanttekening bij plaatsen dat het blije in mij veel lichter en emotioneel veel dieper gaat dan vroeger … meer ingetogen.

Als Anne Birgit en Mary-Anne niet zouden zijn overleden dan weet ik heel zeker dat ik niet op het levenspad had gestaan waarop ik nu sta. Paradoxaal als het misschien klinkt …aan de ene kant zou ik beiden weer graag om mij heen hebben … aan de andere kant geeft het pad waarop ik nu sta mij een fantastisch maar tegelijkertijd ook een ambivalent gevoel. Vermoedelijk zal dat gevoel wel altijd zo blijven.

Wat doe ik met de lessen uit die periode

De grootste les uit die periode is wel dat ik een ervaringsdeskundige ben geworden op het omgaan met verlies en rouw. Mensen om mij heen verbazen zich hierover. Want omgaan met verlies en rouw gaat toch over hoe jij daarmee omgaat? Dat is toch wel een keer voorbij? De tijd heelt alle wonden … toch? Ja, je hebt een kind verloren … dat het emotioneel zwaar weer voor jou betekent … dat weten we. Dat heb je nu toch wel verwerkt? Wanneer ik dan antwoord dat het daar helemaal niet om gaat, maar dat het gaat om anderen te begeleiden in het leren omgaan van hun verlies en hun rouw … dan worden ze stil … dan beginnen ze het langzaam te begrijpen. En tegelijkertijd geven ze ook aan dat dát hun keuze nooit zou zijn. Maar dat terzijde.

In mijn vorige professionele leven in de industrie, organisatieadvies en IT heb ik geleerd naar processen te kijken … naar de mensen die gebruik maken van die processen … hoe dat misschien beter kan, handiger kan, gebruiksvriendelijker kan. Op die manier heb ik ook de afgelopen 20 jaar gekeken hoe ikzelf omging met het leren omgaan van mijn rouw en mijn verlies. Die kennis heb ik gebruikt om mijn blogs te schrijven.

Inmiddels ben ik begonnen met de opleiding “omgaan met verlies” bij het Land van Rouw. Het verbazingwekkende daarbij is wel dat de kennis die ik uit mijn ervaring heb opgedaan veelal terug te vinden is in de literatuur die wordt gebruikt bij de opleiding. Betekent dat dan dat de opleiding van mij verspilde energie en kosten zijn? Nee dat is het niet! Het geeft mij inzicht vanuit andere invalshoeken, misschien andere vakdisciplines. Met behulp van die opleiding kan ik daardoor zelfs professioneel ervaringsdeskundige worden waarbij ik theoretische en praktische kennis van anderen kan samenvoegen met de ervaring van mijzelf.

Hoe ik nu naar de toekomst kijk

Zoals ik nu naar de toekomst kijk zie ik een pad voor mij waarbij ik, naast het voltooien van opleidingen, mijn kennis en ervaring inzet voor het kunnen begeleiden van mensen in het leren omgaan van hun verlies en hun rouw in de meest brede zin. Daarbij moet je ook voorstellen dat mensen zich bewust worden dat ze zich in een narcistische relatie bevinden en dat ze uiteindelijk besluiten daar iets aan te gaan doen … hoe moeilijk dat dan ook kan zijn. Of, mensen die hun baan verliezen, of terminaal ziek zijn, of gaan scheiden …

Dat pad loop ik niet alleen. Samen met anderen wil ik mensen begeleiden met als doel dat rouw en verlies in wat voor vorm dan ook de normaalste zaak van de wereld is en dat we daar zonder taboe met elkaar over kunnen praten. Dat zou ik fantastisch vinden.

Zoals ik nu ook naar de toekomst kijk houdt het voor mij een keer op … ik ben op dit moment 72 jaar. In de komende jaren wil ik ook genieten, wil ik ook aan mijzelf denken. Op de een of andere manier heb ik het gevoel dat mij dat gaat lukken. En wat ik fantastisch zou vinden is dat anderen mijn werk op hun manier blijven voortzetten.

In deze blog heb ik willen laten zien hoe ik uiteindelijk met mijn verlies en rouw “kan” omgaan. Ja, “kan” omdat er zo af en toe momenten zijn waarop ik dat niet kan. Het is wat het is. Ik heb u willen laten zien dat het een proces van lange adem kan zijn maar er uiteindelijk toch licht aan het einde van dat proces komt.

Ik hoop dat ik een handvat heb aangereikt opdat jij ook kan leren omgaan met jouw verlies en rouw … wat daarvan ook de oorzaak mag zijn.